Pracoholizm

Pracoholizm to uzależnienie należące do grupy uzależnień behawioralnych, rozwijające się na poziomie psychicznym. Charakterystycznymi objawami jest tutaj odczuwanie silnej potrzeby pracowania i utrata kontroli nad czasem poświęcanym tej aktywności. Typowy pracoholik po osiągnięciu sukcesu, wyznacza sobie wciąż nowe, trudniejsze cele. Z czasem wszystkie inne sfery życia, takie jak dom, rodzina, hobby, zaczynają być coraz bardziej zaniedbywane, na rzecz wykonywania obowiązków. Osoba taka nie jest w stanie oderwać się od swojej pracy i kontynuuje tę aktywność pomimo świadomości wszelkich wynikających z niej szkód. Czas wolny postrzegany jest przez pracoholików jako udręka, gdyż jest bezproduktywny i oddala od najważniejszej dla nich pracy oraz osiągania celów sobie wyznaczonych.

Aktywność podejmowana w tym uzależnieniu ma funkcję zapewnienia pewnych korzyści emocjonalnych, między innymi rozładowanie stresu oraz poprawę nastroju.

Przyczyn pracoholizmu doszukuje się w specyficznych wymogach niektórych zawodów oraz środowiska pracy (wolne zawody częściej predysponują do tego uzależnienia), jak również w kulcie młodości, nadzwyczajnych zdolności i osiągnięć. Wielu ludzi pragnie spełniać narzucone przez społeczeństwo wartości i zaczyna popadać w pułapkę pracoholizmu. Nie każda osoba jednak pomimo funkcjonowania w takich warunkach się uzależni. Istotnym predyktorem dla rozwoju tego uzależnienia jest styl radzenia sobie ze stresem. Pracoholicy często nie radzą sobie ze stresem a kompulsywna praca staje się sposobem na poradzenie sobie z nieprzyjemnym napięciem wynikającym z różnego rodzaju problemów i trudności.

Sygnały, po których można rozpoznać osobę borykającą się z problemem pracoholizmu to: życie pod presją nałożonych na siebie licznych obowiązków, bycie wciąż zajętym, brak czasu aby spotkać się z rodziną i znajomymi, brak czasu na odpoczynek, ponad przeciętna potrzeba kontrolowania swojego środowiska oraz nadzorowania pracy innych (wynikająca z lęku dotyczącego ich kompetencji i sposobu wykonywania zadań im powierzonych), zabieranie pracy do domu czy na urlop, poczucie napięcia kiedy pracy brak. Pracoholicy podczas rozmowy mówią głównie o sprawach zawodowych i ludziach z branży lub tracą wątek rozmowy, ponieważ są skupieni na swojej pracy co sprawia, że są nieobecni w relacji. Podstawową wartością dla takiego człowieka jest praca i czas, który poświęca na wykonywanie obowiązków. Charakteryzuje go również skrajny perfekcjonizm, nakładane sobie wymogi są wygórowane i często przez to nie można im sprostać co prowadzi do porażki. Natomiast brak sukcesu wpływa na jeszcze większe poświęcanie się obowiązkom i pracoholik zaczyna funkcjonować w takim błędnym kole.

Uzależnienie to niesie ze sobą ogromne szkody zdrowotne dla organizmu człowieka, dlatego nie należy go bagatelizować. Ze względu na narastający i permanentny stres w którym żyje osoba uzależniona, pracoholizm może powodować między innymi różnorakie choroby i zawał serca, wylewy krwi do mózgu, otyłość czy schorzenia stawów. Umiejętność oddzielenia czasu pracy od odpoczynku jest bardzo ważna, regeneracja sił, zwiększa tak produktywność, jak i ma korzystny wpływ na zdrowie i samopoczucie psychiczne. Prócz strat zdrowotnych, pracoholizm wpływa także na obniżenie jakości życia. Stąd też kiedy dostrzegamy, że my sami lub ktoś z naszego otoczenia zaczyna pracować w sposób kompulsywny, należy zgłosić się po pomoc do specjalisty.

Leczenie pracoholizmu, podobnie jak w przypadku pozostałych uzależnień behawioralnych jest możliwe i przynosi dobre efekty. Opiera się ono głównie na psychoterapii, najlepsze efekty przynosi terapia poznawczo-behawioralna. Głównym obszarem pracy w tym przypadku są przekonania pracoholika i jego labilna samoocena (zależna od osiągnięć oraz sukcesów zawodowych). Niekiedy niezbędne jest również włączenie farmakoterapii (np. w przypadku pojawienia się depresji).

Nasz Ośrodek oferuje zindywidualizowane podejście do każdego pacjenta, systematyczna i kompleksowa terapia pozwala na przyjrzenie się problemom leżącym u podłoża tego uzależnienia oraz poradzenie sobie z nimi, a to przekłada się na poprawę funkcjonowania pacjenta oraz polepszenie jakości życia. Podczas terapii pacjent zdobywa także umiejętności ekspresji swoich uczuć, konstruktywnego ich rozładowania oraz zarządzania swoim czasem w sposób racjonalny.